Wiele osób rozważających upadłość konsumencką zastanawia się, czy możliwe jest jej ogłoszenie w sytuacji, gdy zadłużenie powstało wobec osób prywatnych – członków rodziny, znajomych, byłych partnerów czy innych osób fizycznych. W praktyce kancelarii prawnych to jedno z najczęściej zadawanych pytań.
Panuje bowiem błędne przekonanie, że upadłość konsumencka dotyczy wyłącznie kredytów bankowych lub pożyczek z firm finansowych. Tymczasem obowiązujące przepisy prawa upadłościowego nie wprowadzają rozróżnienia pomiędzy wierzycielami instytucjonalnymi, a osobami prywatnymi.
Czym jest upadłość konsumencka i kto może z niej skorzystać
Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przeznaczone dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne, czyli trwale utraciły zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Celem postępowania jest:
- oddłużenie dłużnika
- uporządkowanie sytuacji finansowej
- umożliwienie rozpoczęcia nowego etapu życia bez ciężaru długów
Co istotne, podstawą ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest niewypłacalność, a nie źródło zadłużenia. Oznacza to, że wierzycielem może być zarówno bank, firma pożyczkowa, jak i osoba fizyczna.
Długi wobec osób prywatnych a upadłość konsumencka
Zobowiązania wobec osób prywatnych mogą zostać objęte postępowaniem upadłościowym na takich samych zasadach jak inne długi. Dotyczy to w szczególności:
- prywatnych pożyczek
- pożyczek rodzinnych (również nieoprocentowanych)
- zobowiązań wobec byłych partnerów
- długów wynikających z umów cywilnoprawnych
- ugód
- prawomocnych wyroków sądowych
Nie ma znaczenia, czy pożyczka została zawarta w formie pisemnej czy ustnej. Kluczowe jest istnienie zobowiązania oraz możliwość jego uprawdopodobnienia w toku postępowania.
Wierzyciel prywatny posiada takie same prawa jak bank czy firma windykacyjna. Może on:
- zgłosić swoją wierzytelność
- uczestniczyć w postępowaniu
- wnosić sprzeciw co do listy wierzytelności
Jakie długi wobec osób prywatnych nie podlegają umorzeniu
Choć upadłość konsumencka obejmuje większość zobowiązań, ustawa przewiduje katalog długów, które nie podlegają umorzeniu, niezależnie od tego, kto jest wierzycielem.
Do zobowiązań tych należą m.in.:
- zobowiązania alimentacyjne
- odszkodowania za umyślne wyrządzenie szkody
- renty z tytułu uszczerbku na zdrowiu
- kary grzywny i inne sankcje karne
- zobowiązania wynikające z przestępstwa
Jeżeli dług wobec osoby prywatnej ma jeden z powyższych charakterów, nie zostanie objęty oddłużeniem w ramach upadłości konsumenckiej.
Obowiązek ujawnienia wszystkich wierzycieli we wniosku
Składając wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, dłużnik ma obowiązek wskazania wszystkich wierzycieli, w tym również osób prywatnych. Dotyczy to nawet zobowiązań:
- nieudokumentowanych umową,
- powstałych wiele lat wcześniej,
- wobec członków rodziny lub bliskich.
Zatajenie długu lub pominięcie wierzyciela może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym:
- odmowy umorzenia zobowiązań,
- umorzenia postępowania,
- a w skrajnych przypadkach – odpowiedzialności karnej.
Z perspektywy kancelarii prawnej prawidłowe i kompletne przygotowanie wniosku ma kluczowe znaczenie dla powodzenia całego postępowania.
Plan spłaty wierzycieli a długi wobec osób fizycznych
Jeżeli sytuacja finansowa dłużnika na to pozwala, sąd ustala plan spłaty wierzycieli, który może trwać:
- do 36 miesięcy (standardowo)
- od 36 do 84 miesięcy (wydłużony plan)
Plan spłaty obejmuje wszystkich wierzycieli, również osoby prywatne. Po jego prawidłowym wykonaniu:
- pozostałe zobowiązania podlegające umorzeniu wygasają,
- dłużnik uzyskuje pełne oddłużenie.
W sytuacji, gdy dłużnik nie ma żadnych realnych możliwości spłaty, sąd może zdecydować o całkowitym umorzeniu długów bez ustalania planu spłaty.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy kancelarii prawnej
Upadłość konsumencka to złożone postępowanie, które wymaga:
- prawidłowej analizy sytuacji finansowej,
- poprawnego przygotowania wniosku,
- znajomości aktualnych przepisów i orzecznictwa.
Doświadczona kancelaria prawna:
- oceni, czy spełnione są przesłanki do ogłoszenia upadłości,
- pomoże prawidłowo ująć długi wobec osób prywatnych,
- przeprowadzi klienta przez całe postępowanie,
- zadba o bezpieczeństwo prawne i maksymalne oddłużenie.
Upadłość konsumencka a długi wobec osób prywatnych | Podsumowanie
Długi wobec osób prywatnych nie stanowią przeszkody do ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Kluczowe znaczenie ma niewypłacalność dłużnika, a nie status wierzyciela. Zarówno pożyczki rodzinne, jak i inne zobowiązania wobec osób fizycznych mogą zostać objęte postępowaniem upadłościowym – z wyjątkiem długów ustawowo wyłączonych z umorzenia, takich jak alimenty czy odszkodowania za umyślne wyrządzenie szkody.
Prawidłowo przeprowadzona upadłość konsumencka pozwala na realne oddłużenie, zatrzymanie egzekucji oraz uporządkowanie sytuacji finansowej. Skorzystanie z pomocy doświadczonej kancelarii prawnej zwiększa bezpieczeństwo postępowania i daje realną szansę na rozpoczęcie nowego etapu życia bez ciężaru zobowiązań finansowych.
Czy długi wobec osób prywatnych można objąć upadłością konsumencką?
Tak. Prawo upadłościowe nie rozróżnia wierzycieli – długi wobec osób prywatnych mogą zostać objęte postępowaniem na takich samych zasadach jak zobowiązania bankowe.
Czy pożyczka bez umowy pisemnej też wchodzi do upadłości?
Tak. Nawet pożyczki ustne lub rodzinne mogą zostać zgłoszone w upadłości, o ile istnienie zobowiązania da się uprawdopodobnić w toku postępowania.
Jakich długów wobec osób prywatnych nie można umorzyć?
Nie podlegają umorzeniu m.in. alimenty, odszkodowania za umyślne wyrządzenie szkody, renty oraz zobowiązania wynikające z przestępstwa – niezależnie od tego, kto jest wierzycielem.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.
