Właściciele nieruchomości często borykają się z problemem, jakim jest słup podtrzymujący infrastrukturę energetyczną. Słupy mogą skutecznie utrudniać korzystanie z nieruchomości, a nawet obniżać jej wartość. Pojawia się więc pytanie, czy właścicielowi gruntu należy się wynagrodzenie za obecność takiej instalacji? W wielu przypadkach odpowiedź brzmi: tak, choć zależy to od kilku istotnych okoliczności.
Sieć przesyłowa na działce – dlaczego może być problemem?
Obecność infrastruktury energetycznej na prywatnym gruncie nie jest rzadkością. W wielu przypadkach linie energetyczne powstały kilkadziesiąt lat temu, jeszcze zanim obecni właściciele kupili działkę. Problem pojawia się wtedy, gdy infrastruktura przesyłowa ogranicza możliwość jej zabudowy lub swobodnego korzystania z nieruchomości.
W praktyce może to oznaczać konieczność zachowania odpowiednich odległości od linii energetycznej, brak możliwości postawienia budynku w planowanym miejscu albo trudności w sprzedaży nieruchomości. Takie ograniczenia mogą uzasadniać dochodzenie rekompensaty od przedsiębiorstwa energetycznego.
Czy za posadowienie sieci przesyłowej na działce należy się wynagrodzenie?
Podstawą prawną roszczeń właściciela nieruchomości jest m.in. roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu. Oznacza ono uregulowanie (nabycie) przez przedsiębiorstwa energetyczne, prawa do współkorzystania z nieruchomości. Czy to oznacza, iż przedsiębiorstwo zyska nieograniczony dostęp do nieruchomości? Nie. Będą mogli korzystać z gruntu w zakresie niezbędnym do utrzymania urządzeń przesyłowych.
Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z działki bez uregulowanego tytułu prawnego, właściciel może domagać się:
- ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem,
- zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości,
- w niektórych przypadkach również usunięcia urządzeń.
W praktyce oznacza to, że słup niskiego napięcia na działce może stanowić podstawę do uzyskania jednorazowego wynagrodzenia lub okresowych opłat.
Jak ustala się wysokość wynagrodzenia za słup i linie energetyczne na działce?
Wysokość wynagrodzenia nie jest określona wprost w przepisach. Zazwyczaj ustala się ją indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in.:
- powierzchnię działki zajętą przez urządzenia energetyczne,
- ograniczenia w zagospodarowaniu terenu,
- spadek wartości nieruchomości,
- przebieg linii energetycznej i strefy ochronne.
W wielu sprawach konieczna jest opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Na jej podstawie sąd lub strony w negocjacjach określają odpowiednią wysokość wynagrodzenia.
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może powołać się na zasiedzenie?
W sprawach dotyczących infrastruktury energetycznej często pojawia się kwestia zasiedzenia służebności przesyłu. Jeżeli przedsiębiorstwo korzystało z nieruchomości przez bardzo długi czas – najczęściej 20 lub 30 lat – może twierdzić, że nabyło prawo do korzystania z niej właśnie przez zasiedzenie.
Nie oznacza to jednak, że każda taka sprawa jest przegrana dla właściciela. W praktyce konieczna jest szczegółowa analiza dokumentów, historii nieruchomości oraz daty budowy linii energetycznej. Często okazuje się, że przedsiębiorstwo nie spełniło wszystkich przesłanek zasiedzenia.
Co zrobić, gdy sieć przesyłowa znajduje się na Twojej działce? | Podsumowanie
Jeżeli zauważysz, że sieć przesyłowa ogranicza korzystanie z nieruchomości, warto rozpocząć od ustalenia podstawy prawnej jego posadowienia. Należy sprawdzić m.in.:
- księgę wieczystą nieruchomości,
- umowy zawarte z przedsiębiorstwem energetycznym,
- dokumentację budowy linii energetycznej.
Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy przysługuje roszczenie o wynagrodzenie lub ustanowienie służebności przesyłu.
Jak podkreślają prawnicy zajmujący się tego typu sprawami, wiele linii energetycznych powstało w czasach, gdy kwestie własnościowe były regulowane w sposób mniej formalny. Dlatego w wielu przypadkach właściciele nieruchomości mają realną możliwość dochodzenia swoich praw.
Najczęściej zadawane pytania
Czy za słup energetyczny na działce zawsze przysługuje wynagrodzenie?
Nie zawsze. Wszystko zależy od tego, czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, np. ustanowioną służebność przesyłu.
Czy można żądać usunięcia słupa z działki?
Teoretycznie tak, ale w praktyce zdarza się to rzadko. Najczęściej rozwiązaniem jest ustanowienie służebności przesyłu i wypłata wynagrodzenia.
Jak sprawdzić, czy należy się wynagrodzenie za słup na działce?
Najlepiej przeanalizować dokumentację nieruchomości oraz historię powstania linii energetycznej. W wielu przypadkach konieczna jest pomoc prawnika specjalizującego się w sprawach dotyczących infrastruktury przesyłowej.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.
