Dla wielu osób rozważających upadłość konsumencką największą obawą jest możliwość utraty własnego mieszkania. Perspektywa sprzedaży nieruchomości często powoduje, że dłużnicy odkładają decyzję o złożeniu wniosku o upadłość konsumencką, mimo narastających problemów finansowych. Warto jednak wiedzieć, że obowiązujące przepisy Prawa upadłościowego przewidują rozwiązania, które mają chronić podstawowe potrzeby mieszkaniowe osoby niewypłacalnej oraz członków jej rodziny.

Oznacza to, że choć mieszkanie w upadłości konsumenckiej może zostać sprzedane przez syndyka, dłużnik nie zostaje pozostawiony bez środków na zapewnienie sobie nowego miejsca do zamieszkania.

Czy mieszkanie w upadłości konsumenckiej wchodzi do masy upadłości?

Co do zasady nieruchomość należąca do osoby, wobec której ogłoszono upadłość konsumencką, staje się składnikiem masy upadłości. Dotyczy to zarówno mieszkań stanowiących odrębną własność, domów jednorodzinnych, jak i udziałów w nieruchomościach czy spółdzielczych własnościowych praw do lokalu. Zarząd nad majątkiem przejmuje syndyk, którego zadaniem jest jego likwidacja oraz przeznaczenie uzyskanych środków na zaspokojenie wierzycieli.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba ogłaszająca upadłość konsumencką automatycznie traci dach nad głową. Ustawodawca dostrzegł konieczność pogodzenia interesów wierzycieli z prawem dłużnika do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, dlatego wprowadził mechanizm ochronny dotyczący lokalu mieszkalnego. Dzięki temu mieszkanie w upadłości konsumenckiej nie oznacza automatycznego pozostawienia dłużnika bez możliwości zapewnienia sobie miejsca do życia.

Mieszkanie w upadłości konsumenckiej – ochrona potrzeb dłużnika

Jednym z najważniejszych rozwiązań przewidzianych przez Prawo upadłościowe jest obowiązek wydzielenia z ceny uzyskanej ze sprzedaży mieszkania odpowiedniej kwoty przeznaczonej na pokrycie kosztów najmu nowego lokalu. Jeżeli syndyk sprzeda mieszkanie w upadłości konsumenckiej, które służyło zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych upadłego, sąd określa wysokość środków, które pozostaną do jego dyspozycji.

Kwota ta odpowiada przeciętnym kosztom najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub pobliskiej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Przy jej ustalaniu uwzględnia się przede wszystkim sytuację rodzinną dłużnika, liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, lokalne ceny najmu oraz wysokość środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.

Dzięki temu osoba ogłaszająca upadłość konsumencką otrzymuje czas na znalezienie nowego miejsca zamieszkania i uporządkowanie swojej sytuacji życiowej, nawet jeśli mieszkanie w upadłości konsumenckiej zostało sprzedane.

przekazanie kluczy do mieszkania

Czy mieszkanie w upadłości konsumenckiej zawsze jest sprzedawane?

Choć zasadą jest likwidacja majątku należącego do upadłego, nie każda sprawa przebiega identycznie. Zdarza się, że sprzedaż nieruchomości nie byłaby korzystna z punktu widzenia wierzycieli, zwłaszcza gdy mieszkanie w upadłości konsumenckiej jest obciążone wysoką hipoteką lub jego wartość jest niewielka. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy, dlatego odpowiedź na pytanie dotyczące relacji upadłość konsumencka a mieszkanie zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

W praktyce znaczenie ma nie tylko wartość nieruchomości, lecz także wysokość zadłużenia, rodzaj zabezpieczeń ustanowionych na mieszkaniu oraz możliwość zaspokojenia wierzycieli z innych składników majątku. Z tego względu przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości warto skonsultować swoją sytuację z profesjonalnym pełnomocnikiem.

Mieszkanie obciążone hipoteką

Szczególne wątpliwości budzi sytuacja osób spłacających kredyt hipoteczny. Sam fakt ustanowienia hipoteki nie powoduje, że nieruchomość zostaje wyłączona z masy upadłości. 

W przypadku sprzedaży mieszkania w pierwszej kolejności zaspokajany jest wierzyciel hipoteczny, najczęściej bank. Dopiero pozostała część uzyskanych środków, o ile taka pozostanie, może zostać przeznaczona na spłatę innych wierzycieli oraz wydzielenie kwoty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego.

osoba przegląda rachunki bankowe

Podsumowanie

Mieszkanie w upadłości konsumenckiej jest jednym z najważniejszych zagadnień dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Choć własnościowe mieszkanie co do zasady wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedane przez syndyka, przepisy zapewniają dłużnikowi ochronę przed utratą możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Wydzielenie środków na wynajem lokalu pozwala uniknąć sytuacji, w której osoba oddłużana pozostaje bez dachu nad głową.

Każde postępowanie upadłościowe ma jednak indywidualny charakter. Dlatego przed podjęciem decyzji o złożeniu wniosku warto przeanalizować swoją sytuację majątkową i skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika. Pozwala to ocenić, jakie skutki upadłość konsumencka będzie miała dla posiadanego majątku oraz jakie rozwiązania mogą okazać się najkorzystniejsze w konkretnej sprawie.

Czy mieszkanie w upadłości konsumenckiej zawsze zostaje sprzedane?

Nie zawsze, ale co do zasady nieruchomość wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedana przez syndyka. Ostateczna decyzja zależy od sytuacji majątkowej dłużnika.

Czy po sprzedaży mieszkania w upadłości konsumenckiej dłużnik zostaje bez mieszkania?

Nie. Przepisy Prawa upadłościowego przewidują możliwość wydzielenia środków na wynajem nowego lokalu, aby zabezpieczyć podstawowe potrzeby mieszkaniowe upadłego.

Co się dzieje z mieszkaniem obciążonym kredytem hipotecznym w upadłości konsumenckiej?

Nieruchomość obciążona hipoteką również wchodzi do masy upadłości. Po jej sprzedaży w pierwszej kolejności zaspokajany jest wierzyciel hipoteczny, a dopiero pozostała kwota, może zostać przeznaczona na spłatę innych wierzycieli i wydzielenie środków na najem. 

Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.