słup energetyczny znajdujący się na działce na tle nieba

Słup energetyczny, linia napowietrzna lub inne urządzenia przesyłowe znajdujące się na nieruchomości mogą znacznie ograniczać możliwości jej wykorzystania. Problem staje się szczególnie istotny, gdy właściciel planuje budowę domu, rozbudowę istniejącego budynku albo sprzedaż nieruchomości. W takiej sytuacji naturalnym rozwiązaniem wydaje się żądanie usunięcia lub przesunięcia urządzeń przesyłowych. Czy jednak przedsiębiorstwo energetyczne musi spełnić takie żądanie? I czy istnieje inny sposób na uregulowanie sytuacji prawnej nieruchomości?

Możliwość usunięcia infrastruktury zależy przede wszystkim od tego, czy przedsiębiorstwo przesyłowe posiada tytuł prawny do korzystania z gruntu. Trzeba też pamiętać, że likwidacja lub przebudowa urządzeń jest często skomplikowana i kosztowna. Dlatego w wielu przypadkach bardziej realnym rozwiązaniem okazuje się ustanowienie służebności przesyłu, które pozwala uregulować zasady korzystania z nieruchomości i uzyskać odpowiednie wynagrodzenie.

Czy można żądać usunięcia słupa energetycznego z działki?

Właściciel nieruchomości nie musi godzić się na każde ograniczenie swojego prawa własności. Jeżeli przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z gruntu bez odpowiedniej podstawy prawnej, właściciel może rozważyć wystąpienie z roszczeniem o usunięcie infrastruktury przesyłowej.

Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji można skutecznie domagać się usunięcia słupa lub linii energetycznej. Przedsiębiorstwo może bowiem dysponować tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości. Może nim być między innymi umowa zawarta z właścicielem, decyzja administracyjna, ustanowiona służebność przesyłu albo służebność nabyta przez zasiedzenie. Nawet jeśli nie ma przeszkód prawnych do żądania usunięcia urządzeń, realizacja takiego żądania może okazać się niemożliwa lub znacznie utrudniona ze względów technicznych. Infrastruktura przesyłowa często stanowi element większej sieci, a jej likwidacja lub przeniesienie może wymagać przebudowy innych urządzeń, przeprowadzenia dodatkowych prac i poniesienia znacznych kosztów. Dlatego każdą sprawę należy oceniać indywidualnie, uwzględniając zarówno podstawy prawne, jak i rzeczywiste możliwości techniczne.

Usunięcie lub przesuniecie infrastruktury – dlaczego to trudne?

Nawet jeśli właściciel ma zastrzeżenia do obecności urządzeń przesyłowych, ich usunięcie lub przesunięcie nie zawsze będzie możliwe. Infrastruktura energetyczna stanowi często część większej sieci, która służy do dostarczania energii wielu odbiorcom. Zmiana jej przebiegu może wymagać przebudowy nie tylko pojedynczego słupa, ale również innych elementów instalacji.

Z tego względu przedsiębiorstwa przesyłowe niechętnie podejmują się takich prac, zwłaszcza gdy wiążą się one ze znacznymi kosztami lub utrudnieniami w funkcjonowaniu sieci. Konieczne może być również przygotowanie dokumentacji technicznej, uzyskanie wymaganych uzgodnień i przeprowadzenie prac budowlanych.

Właściciel może zwrócić się do przedsiębiorstwa z wnioskiem o usunięcie lub zmianę lokalizacji urządzeń, przedstawiając przyczyny swojego żądania. Może to być na przykład planowana inwestycja budowlana albo istotne ograniczenie możliwości zagospodarowania działki. Przedsiębiorstwo powinno ocenić możliwość techniczną przeprowadzenia takich prac. Trzeba jednak liczyć się z tym, że wniosek nie musi zostać uwzględniony, a sama procedura może okazać się długotrwała i kosztowna.

słup energetyczny znajdujący się na działce na tle nieba

Służebość przesyłu – Realna alternatywa dla usunięcia urządzeń

Jeżeli usunięcie lub przesunięcie infrastruktury jest niemożliwe albo nieuzasadnione z przyczyn technicznych i ekonomicznych, warto rozważyć ustanowienie służebności przesyłu. Jest to rozwiązanie przewidziane w art. 305¹ i następnych Kodeksu cywilnego.

Służebność przesyłu polega na obciążeniu nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować urządzenia przesyłowe lub którego własnością są już istniejące urządzenia. Dzięki temu przedsiębiorstwo uzyskuje określone prawo do korzystania z nieruchomości, a właściciel otrzymuje możliwość uregulowania zasad tego korzystania.

Ustanowienie służebności powinno określać między innymi zakres terenu zajętego przez urządzenia, sposób dostępu do nich oraz zasady wykonywania prac konserwacyjnych i naprawczych. Właściciel może również uzyskać wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Jego wysokość zależy od okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności rodzaju urządzeń i stopnia, w jakim ograniczają one korzystanie z nieruchomości.

Służebność może zostać ustanowiona na podstawie umowy z przedsiębiorstwem. Jeżeli strony nie są w stanie dojść do porozumienia, właściciel może po spełnieniu ustawowych przesłanek wystąpić do sądu z wnioskiem o jej ustanowienie za odpowiednim wynagrodzeniem.

Co zrobić, gdy na nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe?

Obecność słupa energetycznego lub innej infrastruktury przesyłowej nie oznacza, że właściciel jest pozbawiony możliwości działania. Może on sprawdzić, czy przedsiębiorstwo posiada tytuł prawny do korzystania z gruntu, ocenić możliwość usunięcia lub przesunięcia urządzeń, a także dochodzić odpowiednich roszczeń.

W praktyce jednak usunięcie infrastruktury przesyłowej bywa trudne i zdarza się stosunkowo rzadko. Często bardziej korzystnym rozwiązaniem jest doprowadzenie do ustanowienia służebności przesyłu i uzyskanie wynagrodzenia za ograniczenie prawa własności. Pozwala to uporządkować sytuację prawną nieruchomości bez konieczności przeprowadzania skomplikowanej przebudowy sieci.

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Przed podjęciem decyzji warto ustalić, czy przedsiębiorstwo ma prawo do korzystania z nieruchomości i jakie roszczenia mogą przysługiwać właścicielowi.

słup energetyczny na działce

Czy można zmusić zakład energetyczny do usunięcia słupa z działki?

Może to być możliwe, jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, a spełnione są przesłanki do dochodzenia roszczenia negatoryjnego. Nie oznacza to jednak, że usunięcie urządzeń będzie możliwe w każdej sprawie.

Czy można żądać przesunięcia słupa energetycznego?

Właściciel może wystąpić do przedsiębiorstwa z wnioskiem o zmianę lokalizacji urządzeń. Realizacja takiego żądania zależy jednak od możliwości technicznych, wpływu przebudowy na funkcjonowanie sieci oraz związanych z nią kosztów.

Czy za słup energetyczny na działce należy się wynagrodzenie?

Właściciel może ubiegać się o wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. W określonych przypadkach możliwe jest również dochodzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Bański, Kałużyńska i Wspólnicy sp. k.

author avatar
Wiktoria Jankowska