Rosnące zadłużenie, problemy ze spłatą zobowiązań oraz trudna sytuacja życiowa sprawiają, że coraz więcej osób decyduje się na skorzystanie z instytucji upadłości konsumenckiej. Dla wielu dłużników jest to szansa na rozpoczęcie nowego etapu życia bez ciężaru niespłacalnych długów. Jednocześnie osoby rozważające złożenie wniosku często zastanawiają się, jak przebiega procedura sądowa oraz czy konieczna jest osobista obecność w sądzie.

Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, jak wygląda rozprawa o upadłość konsumencką. Wokół tego zagadnienia narosło wiele mitów. Niektórzy wyobrażają sobie wielogodzinne przesłuchania i skomplikowane postępowanie sądowe. W rzeczywistości przebieg sprawy może wyglądać zupełnie inaczej.

W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest rozprawa o upadłość konsumencką, kiedy sąd ją wyznacza, jakie pytania może zadać dłużnikowi oraz jak przygotować się do postępowania dotyczącego ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Czy zawsze odbywa się rozprawa o upadłość konsumencką?

To jedno z najważniejszych pytań zadawanych przez osoby zainteresowane oddłużeniem.

Wbrew powszechnej opinii rozprawa o upadłość konsumencką nie odbywa się w każdej sprawie. W wielu przypadkach sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości wyłącznie na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.

Jeżeli wniosek o upadłość konsumencką został prawidłowo sporządzony, zawiera komplet wymaganych informacji, a sytuacja dłużnika nie budzi wątpliwości, sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym

Rozprawa o upadłość konsumencką jest zazwyczaj wyznaczana wtedy, gdy:

  •   konieczne jest wyjaśnienie okoliczności niewypłacalności,
  •   sąd ma wątpliwości dotyczące informacji zawartych we wniosku,
  •   dokumentacja jest niekompletna,
  •   zachodzi potrzeba przesłuchania dłużnika,
  •   istnieją rozbieżności między dokumentami a treścią wniosku.

Kiedy sąd wyznacza rozprawę o upadłość konsumencką? 

Sąd analizuje każdy przypadek indywidualnie. Najczęściej rozprawa o upadłość konsumencką jest wyznaczana wtedy, gdy konieczne staje się dokładne zbadanie przyczyn powstania zadłużenia oraz ustalenie, jak doszło do utraty zdolności do jego spłaty. Sąd bierze pod uwagę również aktualną sytuację finansową dłużnika, w tym wysokość i stabilność jego dochodów, a także źródła, z których one pochodzą. Istotnym elementem analizy jest także stan majątkowy osoby zadłużonej oraz wszelkie okoliczności, które mogły wpłynąć na jej problemy finansowe. 

Przykładowo sąd może chcieć uzyskać dodatkowe informacje, gdy zadłużenie powstało wskutek:

  •   utraty pracy,
  •   rozwodu,
  •   ciężkiej choroby,
  •   uzależnienia,
  •   nieudanych inwestycji,
  •   poręczenia kredytów innych osób.

W takich sytuacjach osobiste przesłuchanie pozwala sądowi dokładniej ocenić sytuację dłużnika.

rozmowa z prawnikiem

Jak wygląda rozprawa o upadłość konsumencką krok po kroku?

Osoby przygotowujące się do postępowania często obawiają się wizyty w sądzie. Warto jednak wiedzieć, że rozprawa o upadłość konsumencką ma zazwyczaj spokojny i formalny przebieg.

Wezwanie do sądu

Jeżeli sąd uzna, że przeprowadzenie rozprawy o upadłość konsumencką jest konieczne, dłużnik otrzyma pisemne wezwanie. Dokument zawiera najważniejsze informacje dotyczące terminu i godziny rozprawy, numeru sali oraz sygnatury sprawy. Po otrzymaniu wezwania należy dokładnie zapoznać się z jego treścią i stawić się w wyznaczonym terminie. 

Przybycie do sądu

W dniu rozprawy o upadłość konsumencką warto pojawić się w budynku sądu około piętnastu minut wcześniej. Należy mieć przy sobie dokument tożsamości oraz otrzymane wezwanie sądowe, co pozwoli sprawnie przejść formalności. 

Wywołanie sprawy

Po wejściu na salę rozpraw sędzia sprawdza obecność uczestników postępowania, w tym osoby składającej wniosek o ogłoszenie upadłości

Przesłuchanie dłużnika

Najważniejszą częścią rozprawy o upadłość konsumencką jest przesłuchanie dłużnika. Sąd zadaje pytania dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, zatrudnienia, osiąganych dochodów, liczby wierzycieli, przyczyn zadłużenia oraz posiadanego majątku. Przesłuchanie ma charakter informacyjny i nie przypomina postępowania karnego. Jego celem jest ustalenie rzeczywistej sytuacji osoby ubiegającej się o upadłość. 

Jakie pytania może zadać sąd?

Sąd najczęściej chce ustalić, z jakich powodów doszło do niewypłacalności. Może zapytać, kiedy pojawiły się pierwsze problemy finansowe, co doprowadziło do utraty zdolności do regulowania zobowiązań oraz czy na sytuację wpłynęła utrata pracy lub problemy zdrowotne.

Istotnym elementem przesłuchania na rozprawie o upadłość konsumencką są również pytania dotyczące aktualnych dochodów. Sędzia może poprosić o informacje związane z zatrudnieniem, prowadzeniem działalności, pobieraniem emerytury, renty lub innych świadczeń. Sąd będzie także zainteresowany majątkiem dłużnika. Pytania mogą dotyczyć posiadanych nieruchomości, samochodów, oszczędności, udziałów w spółkach czy innych wartościowych składników majątkowych.

Niekiedy podczas rozprawy o upadłość konsumencką pojawiają się również pytania o wcześniejsze próby rozwiązania problemów finansowych. Sąd może chcieć wiedzieć, czy dłużnik prowadził negocjacje z wierzycielami, zawierał ugody lub podejmował działania mające na celu restrukturyzację zadłużenia.

rozprawa

Jak odpowiadać podczas rozprawy o upadłość konsumencką?

Podczas przesłuchania najważniejsza jest szczerość. Nie należy ukrywać majątku ani dochodów, zatajać istotnych informacji czy przedstawiać nieprawdziwych okoliczności. Sąd dysponuje możliwością weryfikacji wielu danych, dlatego próba wprowadzenia go w błąd może negatywnie wpłynąć na wynik postępowania. Najlepiej odpowiadać spokojnie, rzeczowo i zgodnie z prawdą, koncentrując się na faktach.

Czy sąd od razu ogłasza upadłość?

Nie zawsze decyzja zapada bezpośrednio po zakończeniu rozprawy o upadłość konsumencką. W zależności od okoliczności sąd może ogłosić upadłość konsumencką, odroczyć wydanie postanowienia, zobowiązać dłużnika do uzupełnienia dokumentów albo oddalić wniosek. W wielu sprawach rozstrzygnięcie zapada dopiero po szczegółowej analizie całego materiału dowodowego. 

Osoba licząca wysokość zadłużenia, kalkulator, dokumenty

Czy można uniknąć rozprawy?

Wielu dłużników zastanawia się, czy postępowanie może zostać przeprowadzone bez osobistego stawiennictwa w sądzie. Ostateczna decyzja w tym zakresie należy do sądu, jednak starannie przygotowany i kompletny wniosek o upadłość konsumencką zwiększa szansę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, bez konieczności wyznaczania rozprawy o upadłość konsumencką.

Czy potrzebny jest pełnomocnik na rozprawie o upadłość konsumencką?

Pełnomocnik nie jest obowiązkowy, ale w praktyce może znacznie ułatwić przejście przez rozprawa o upadłość konsumencką.

Ile trwa rozprawa o upadłość konsumencką?

Rozprawa o upadłość konsumencką trwa zwykle od kilkunastu minut do godziny, zależnie od sprawy.

Czy wierzyciele uczestniczą w rozprawie o upadłość konsumencką?

W większości przypadków wierzyciele nie biorą udziału w rozprawa o upadłość konsumencką. Ich rola pojawia się dopiero po ogłoszeniu upadłości.

Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.