Kredyt w dolarach może być możliwy do unieważnienia, jeżeli umowa zawiera postanowienia, które w przypadku kredytu konsumenckiego nie wiążą kredytobiorcy, w szczególności niedozwolone klauzule dotyczące przeliczania waluty i ryzyka kursowego. W przypadku, gdy został zaciągnięty kredyt w dolarach, kluczowe znaczenie ma analiza konkretnej umowy kredytowej, ponieważ to jej postanowienia decydują o tym, czy istnieją podstawy do zakwestionowania jej ważności.
Czy kredyt w dolarach można unieważnić?
Odpowiedź na pytanie, czy można unieważnić kredyt w dolarach, zależy przede wszystkim od konstrukcji konkretnej umowy. Kredyty denominowane w USD często przewidywały, że kwota zobowiązania jest określona w dolarach, natomiast wypłata kredytu i spłata rat następowały w złotówkach po kursie ustalanym według zasad określonych przez bank.
Problem może pojawić się wtedy, gdy bank pozostawił sobie znaczną swobodę w ustalaniu kursu USD. Sąd Najwyższy wskazuje, że postanowienia pozwalające bankowi jednostronnie kształtować kurs waluty mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne), ponieważ wpływają zarówno na wysokość świadczenia banku, jak i zobowiązania konsumenta.
W przypadku kredytu w dolarach, a w szczególności kredytów denominowanych w USD, szczególne znaczenie mają więc klauzule abuzywne dotyczące sposobu ustalania kursu przy wypłacie kredytu oraz przy spłacie poszczególnych rat.
Kredyt w dolarach a klauzule abuzywne
Kredyt denominowany w dolarach różni się od klasycznego kredytu walutowego. W umowie kwota kredytu może być wyrażona w USD, ale środki faktycznie trafiają do kredytobiorcy w PLN. Następnie wysokość zadłużenia i rat jest ustalana z wykorzystaniem określonego mechanizmu przeliczeniowego.
Sama obecność mechanizmu walutowego nie przesądza jeszcze o nieważności umowy. Istotne jest to, w jaki sposób został on skonstruowany i czy kredytobiorca mógł rzeczywiście przewidzieć wysokość swojego zobowiązania.
Jeżeli umowa pozwalała bankowi na ustalanie kursów według niejasnych lub jednostronnie określanych zasad, takie postanowienia mogą zostać poddane kontroli pod kątem abuzywności. Co istotne, późniejsza możliwość spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej nie musi usuwać pierwotnej abuzywności postanowień.
Unieważnienie kredytu w dolarach – co może zrobić sąd?
Jeżeli sąd uzna określone postanowienia za abuzywne, ocenia, czy po ich usunięciu umowa może nadal obowiązywać. W niektórych przypadkach eliminacja klauzul przeliczeniowych prowadzi do sytuacji, w której nie można określić podstawowych elementów zobowiązania.
Ma to szczególne znaczenie przy kredycie denominowanym w dolarach. Usunięcie mechanizmu przeliczenia może bowiem uniemożliwić prawidłowe ustalenie kwoty wypłaconego kredytu oraz wysokości rat. W takiej sytuacji konsekwencją może być unieważnienie umowy kredytu w dolarach. Orzecznictwo wskazuje, że nie zawsze można po prostu zastąpić abuzywny kurs innym kursem, np. średnim kursem NBP.
W czerwcu 2026 r. Sąd Najwyższy rozstrzygał również zagadnienie dotyczące oceny mechanizmu kursowego opartego na średnim kursie NBP powiększanym o marżę banku. W uchwale wskazano, że taki mechanizm powinien być oceniany jako całość pod kątem abuzywności.
Procedura wniesienia pozwu o kredyt w dolarach?
Postępowanie dotyczące kredytu USD rozpoczyna się od szczegółowej analizy umowy, regulaminów, aneksów oraz historii spłat. Konieczne jest ustalenie, jakie mechanizmy przeliczeniowe zastosował bank i w jaki sposób wpływały one na wysokość zadłużenia.
Następnie składana jest do banku reklamacja, w której kredytobiorca formułuje żądanie stwierdzenia nieważności zawartej umowy kredytowej oraz dokonania zwrotu dotychczas spełnionych na jej podstawie świadczeń. Po złożeniu reklamacji oczekuje się na stanowisko banku, który co do zasady ma około 30 dni na udzielenie odpowiedzi.
Dopiero po zakończeniu postępowania reklamacyjnego, a tym samym po uzyskaniu stanowiska banku w przedmiocie zgłoszonych żądań, przystępuje się do przygotowania pozwu. W ramach postępowania sądowego kredytobiorca może w szczególności dochodzić ustalenia nieważności umowy kredytowej oraz rozliczenia świadczeń spełnionych przez strony w związku z jej wykonywaniem.
Po wniesieniu pozwu bank przedstawia swoje stanowisko. W toku postępowania sąd analizuje przede wszystkim treść umowy, sposób poinformowania klienta o ryzyku walutowym oraz charakter zastosowanych klauzul. W zależności od sprawy może być również konieczne dokonanie szczegółowych wyliczeń dotyczących dotychczasowych spłat.
Unieważnienie kredytu USD w 2026 roku – na co zwrócić uwagę?
W 2026 roku sprawy dotyczące kredytów w dolarach nadal wymagają indywidualnej oceny. Nie można zakładać, że każda umowa denominowana w dolarach będzie nieważna, ale również sam fakt wieloletniej spłaty kredytu nie zamyka automatycznie drogi do dochodzenia roszczeń.
Szczególne znaczenie ma treść umowy zawartej z bankiem, sposób określania kursów USD, zasady wypłaty środków oraz spłaty rat i informacje przekazane kredytobiorcy przed zawarciem umowy.
Czy każdy kredyt w USD można unieważnić?
Nie. Możliwość unieważnienia zależy od treści konkretnej umowy i zastosowanych w niej postanowień.
Czy kredyt denominowany w dolarach może zawierać klauzule abuzywne?
Tak. Szczególnej analizy wymagają postanowienia dotyczące przeliczania USD na PLN i PLN na USD oraz ustalania kursów przez bank.
Czy można pozwać bank za kredyt w dolarach?
Tak. Możliwość dochodzenia roszczeń zależy przede wszystkim od treści konkretnej umowy i zastosowanych w niej mechanizmów walutowych.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.
