Ubezpieczyciel uznał, że doszło do wypadku. Uznał również część obrażeń, ale odmówił odpowiedzialności za pozostałe dolegliwości. Czy oznacza to, że odszkodowanie po wypadku i zadośćuczynienie za te skutki się nie należą? Niekoniecznie.
W sprawach o naprawienie szkody na osobie spór często nie dotyczy samego wypadku. Ubezpieczyciel przyjmuje, że doszło do zdarzenia i że poszkodowany doznał obrażeń. Kwestionuje natomiast jakie były dalsze następstwa wypadku i które z nich pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem.
- Ból kręgosłupa? Zdaniem ubezpieczyciela może wynikać z wcześniejszych zmian zwyrodnieniowych.
- Bóle głowy? Brak podstaw do przyjęcia, że są następstwem wypadku.
- Dolegliwości utrzymujące się przez wiele miesięcy? Ubezpieczyciel uważa, że okres leczenia powinien być krótszy.
Wtedy pojawia się zasadnicze pytanie: czy konkretne dolegliwości są następstwem wypadku, czy wynikają z innej przyczyny?
Związek przyczynowy ma zasadnicze znaczenie
Zgodnie z art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego zobowiązany do naprawienia szkody odpowiada za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
W sprawie o odszkodowanie po wypadku i zadośćuczynienie trzeba więc ustalić nie tylko, czy doszło do zdarzenia i czy poszkodowany doznał obrażeń. Konieczne jest również ustalenie, które następstwa pozostają z tym zdarzeniem w adekwatnym związku przyczynowym.
Ubezpieczyciel może twierdzić, że określona dolegliwość wynika z wcześniejszej choroby, urazu, zmian zwyrodnieniowych albo innej przyczyny niezwiązanej z wypadkiem.
Stanowisko ubezpieczyciela nie przesądza jednak ostatecznie o odpowiedzialności. Jeżeli poszkodowany nie zgadza się z decyzją, może dochodzić swoich roszczeń. W postępowaniu sądowym ocenie podlega cały materiał dowodowy, a jeżeli ustalenie przyczyny dolegliwości wymaga wiadomości specjalnych, sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego odpowiedniej specjalności.
Oznacza to, że odmowa wypłaty części odszkodowania po wypadku nie zamyka drogi do dochodzenia dalszych roszczeń. Kluczowe jest wykazanie, że zakwestionowane dolegliwości pozostają w związku z wypadkiem.
Odszkodowanie po wypadku a wcześniejszy stan zdrowia poszkodowanego
Wcześniejsze problemy zdrowotne nie wykluczają automatycznie odpowiedzialności za skutki wypadku.
Jeżeli poszkodowany miał zmiany zwyrodnieniowe, leczył się przed zdarzeniem albo wcześniej doznał urazu, ubezpieczyciel może twierdzić, że obecne dolegliwości wynikają właśnie z tych problemów.
Samo wskazanie na wcześniejsze schorzenie nie rozstrzyga jednak sprawy. Istotne jest porównanie stanu zdrowia przed wypadkiem ze stanem zdrowia po wypadku. Znaczenie może mieć to, jak poszkodowany funkcjonował przed zdarzeniem, czy odczuwał dolegliwości, czy wymagał leczenia oraz co zmieniło się po wypadku.
Jeżeli przed zdarzeniem występowały zmiany zwyrodnieniowe, ale nie powodowały istotnych ograniczeń, a po wypadku pojawiły się nasilone dolegliwości, ograniczenie sprawności lub konieczność długotrwałego leczenia, trzeba ustalić, czy pogorszenie stanu zdrowia pozostaje następstwem wypadku.
Wcześniejsza choroba nie oznacza automatycznie braku odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Dokumentacja medyczna a odszkodowanie po wypadku
W tego rodzaju sprawach ogromne znaczenie ma przebieg leczenia. Pierwsza wizyta po wypadku, kolejne konsultacje, wyniki badań, rehabilitacja, przyjmowane leki czy zwolnienia lekarskie pozwalają odtworzyć przebieg następstw zdarzenia. Dokumentacja medyczna jest podstawą ustalenia, czy i w jakiej wysokości należy się odszkodowanie po wypadku.
Istotna jest przede wszystkim chronologia: kiedy pojawiły się objawy, czy były zgłaszane podczas kolejnych wizyt, jak długo trwało leczenie i czy dolegliwości utrzymują się nadal.
Brak określonego objawu w pierwszej dokumentacji nie oznacza automatycznie, że nie może on być następstwem wypadku. Z drugiej strony późne pojawienie się dolegliwości może mieć znaczenie przy ocenie związku przyczynowego.
Dlatego dokumentację medyczną należy oceniać jako całość, w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym.
Uznany uraz nie oznacza uznania wszystkich jego skutków
Ubezpieczyciel może uznać, że wypadek komunikacyjny spowodował uraz kręgosłupa, ale zakwestionować przewlekły ból. Może uznać złamanie, ale odmówić uwzględnienia części późniejszych ograniczeń sprawności. Może też uznać konieczność leczenia, ale przyjąć, że jego okres powinien być krótszy.
W takiej sytuacji spór dotyczy nie tego, czy wypadek miał miejsce, ale jakie były jego rzeczywiste następstwa i które z nich można przypisać temu zdarzeniu.
Ma to bezpośrednie znaczenie dla zakresu odpowiedzialności oraz wysokości należnego odszkodowania po wypadku i innych świadczeń.
Procent uszczerbku nie jest przelicznikiem zadośćuczynienia
Często można spotkać się z przekonaniem, że wysokość zadośćuczynienia wynika z prostego wzoru: procent uszczerbku pomnożony przez określoną kwotę.
Takiego automatycznego przelicznika nie ma.
Procentowy uszczerbek może być jednym z elementów oceny skutków wypadku, ale zadośćuczynienie ma rekompensować krzywdę konkretnego poszkodowanego.
Znaczenie mogą mieć m.in. rodzaj i zakres obrażeń, natężenie i czas trwania cierpień, przebieg leczenia, rehabilitacja, trwałość następstw, rokowania oraz wpływ wypadku na życie zawodowe, rodzinne i codzienne funkcjonowanie.
Dlatego sam procent uszczerbku nie odpowiada na pytanie, jaka kwota zadośćuczynienia będzie odpowiednia w konkretnej sprawie.
Co zrobić, gdy ubezpieczyciel uznał tylko część roszczenia?
Nie należy patrzeć wyłącznie na wypłaconą kwotę. Najpierw trzeba przeanalizować uzasadnienie decyzji ubezpieczyciela i ustalić, jakie następstwa wypadku ubezpieczyciel uznał, jakich nie uznał i z jakiego powodu.
Warto sprawdzić, czy kwestionuje związek przyczynowy, powołuje się na wcześniejszy stan zdrowia, przyjmuje krótszy okres leczenia albo nie uwzględnia części dokumentacji.
Dopiero taka analiza pozwala ocenić, czy stanowisko ubezpieczyciela prawidłowo określa zakres jego odpowiedzialności i wysokość należnych świadczeń.
W takich sprawach reprezentujemy poszkodowanych
W sprawach o odszkodowanie po wypadku i zadośćuczynienie analizujemy nie tylko wysokość wypłaconego świadczenia, ale przede wszystkim podstawy decyzji ubezpieczyciela. Sprawdzamy, jakie skutki wypadku zostały uznane, jakie zakwestionowano i dlaczego.
Analizujemy decyzję ubezpieczyciela, dokumentację medyczną, przebieg leczenia oraz wcześniejszy stan zdrowia poszkodowanego. Oceniamy, czy istnieją podstawy do zakwestionowania stanowiska ubezpieczyciela i dochodzenia dalszego odszkodowania lub zadośćuczynienia.
Jeżeli ubezpieczyciel uznał tylko część skutków wypadku, warto sprawdzić, czy rzeczywiście miał podstawy, aby odmówić odpowiedzialności za pozostałe dolegliwości.
W sprawach o odszkodowanie po wypadku nie zawsze najważniejsze pytanie brzmi: „ile ubezpieczyciel wypłacił?”. Często ważniejsze jest: „Jakie skutki wypadku uznał, jakich nie uznał i czy miał ku temu podstawy?”
Od odpowiedzi na te pytania warto rozpocząć ocenę, czy przyznane odszkodowanie po wypadku i zadośćuczynienie odpowiadają rzeczywistemu rozmiarowi szkody i krzywdy.
Kto decyduje, które dolegliwości są następstwem wypadku?
Ubezpieczyciel ocenia zgłoszone roszczenie na podstawie dostępnych dowodów, ale jego stanowisko nie jest ostateczne. W razie sporu o związku dolegliwości z wypadkiem może rozstrzygać sąd, korzystając w razie potrzeby z opinii biegłego.
Czy można otrzymać odszkodowanie po wypadku, jeśli ubezpieczyciel uznał tylko część obrażeń?
Tak, uznanie tylko części obrażeń nie wyklucza możliwości dochodzenia dalszych świadczeń. Poszkodowany może zakwestionować decyzję ubezpieczyciela i wykazywać, że również pozostałe dolegliwości są skutkiem wypadku.
Czy wcześniejsze problemy zdrowotne wykluczają odszkodowanie po wypadku?
Nie, wcześniejsze schorzenia ani zmiany zwyrodnieniowe nie wykluczają automatycznie odpowiedzialności ubezpieczyciela. Istotne jest ustalenie, czy wypadek spowodował nowe dolegliwości lub pogorszenie wcześniejszego stanu zdrowia.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Bański, Kałużyńska i Wspólnicy sp. k.

