Wojewoda Wielkopolski wydał decyzję zmieniającą decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji dla przedsięwzięcia pn. „Przebudowa linii 110 kV” – jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji Koło Wschód – Barłogi. Dla wielu mieszkańców jest to pierwszy sygnał, że planowana przebudowa linii 110 kV może dotyczyć również ich nieruchomości. Co to oznacza? Jakie prawa mają właściciele nieruchomości? Wyjaśniamy, na co warto zwrócić uwagę.
Co oznacza wydanie decyzji dotyczącej przebudowy linii 110 kV?
Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego nie oznacza jeszcze, że przedsiębiorstwo energetyczne przejmie prywatne nieruchomości. Informuje natomiast o kolejnym etapie procesu inwestycyjnego dotyczącego przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV.
W praktyce decyzja może oznaczać zmianę przebiegu inwestycji, lokalizacji słupów lub zakresu robót związanych z przebudową linii 110 kV. Jeżeli dana nieruchomość znajduje się w obszarze inwestycji, jej właściciel powinien dokładnie sprawdzić treść decyzji oraz załączników, ponieważ to one określają, które działki zostały objęte postępowaniem.
Podobne procedury dotyczą nie tylko inwestycji w rejonie Koła i Barłóg. W całej Polsce realizowane są kolejne inwestycje związane z rozbudową sieci elektroenergetycznych i przebudową linii 110 kV, dlatego warto wiedzieć, jakie prawa przysługują właścicielom gruntów.
Jakie pisma może otrzymać właściciel nieruchomości w związku z przebudową linii 110 kV?
Osoby, których nieruchomości znajdują się na trasie planowanej przebudowy linii 110 kV, mogą otrzymać różne dokumenty. Najczęściej są to zawiadomienia o wszczęciu postępowania, obwieszczenia o wydaniu decyzji administracyjnej lub propozycje zawarcia umowy dotyczącej korzystania z nieruchomości.
Na wcześniejszym etapie inwestor może również zwrócić się o zgodę na wykonanie badań geologicznych lub geotechnicznych. Same badania nie przesądzają jeszcze o realizacji inwestycji, ale są sygnałem, że dana lokalizacja jest analizowana pod kątem budowy lub przebudowy infrastruktury energetycznej.
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może zaproponować podpisanie umowy?
W praktyce przedsiębiorstwa przesyłowe często dążą do polubownego uregulowania zasad korzystania z nieruchomości. Właściciel może otrzymać projekt umowy dotyczącej ustanowienia służebności przesyłu.
Takie rozwiązanie nie jest niczym nadzwyczajnym. W wielu przypadkach pozwala uniknąć długotrwałych postępowań administracyjnych lub sądowych. Nie oznacza to jednak, że każdą propozycję należy zaakceptować bez wcześniejszej analizy.
Znaczenie ma nie tylko wysokość proponowanego wynagrodzenia, ale również zakres uprawnień przedsiębiorstwa, szerokość pasa technologicznego, możliwość wjazdu na nieruchomość w przyszłości czy odpowiedzialność za ewentualne szkody.
Czy właściciel może odwołać się od decyzji?
Co do zasady tak, jeżeli jest stroną postępowania administracyjnego.
W przypadku inwestycji realizowanych na podstawie przepisów dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych terminy na wniesienie odwołania są jednak krótkie. Dodatkowo decyzje często otrzymują rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że mogą być wykonywane jeszcze przed zakończeniem postępowania odwoławczego.
Dlatego po otrzymaniu zawiadomienia lub obwieszczenia nie warto zwlekać z analizą dokumentów. Brak reakcji może spowodować utratę możliwości efektywnego kwestionowania rozstrzygnięcia.
Brak zgody właściciela zatrzymuje inwestycję?
Nie zawsze. Inwestycje związane z budową lub przebudową sieci elektroenergetycznych mają charakter inwestycji celu publicznego. Oznacza to, że ustawodawca przewidział szczególne procedury umożliwiające ich realizację również wtedy, gdy nie dojdzie do porozumienia z właścicielem nieruchomości.
Nie oznacza to jednak, że właściciel pozostaje pozbawiony ochrony. Nadal może uczestniczyć w postępowaniach administracyjnych, składać odwołania oraz prowadzić negocjacje dotyczące zasad korzystania z nieruchomości i należnego wynagrodzenia.
Co warto zrobić po otrzymaniu pisma od inwestora?
Przede wszystkim nie należy go ignorować. Zarówno decyzja administracyjna, jak i projekt umowy mogą wywoływać istotne skutki prawne.
Przed podpisaniem dokumentów warto sprawdzić, czego dokładnie dotyczą, jaki zakres praw ma uzyskać przedsiębiorstwo oraz czy proponowane warunki odpowiadają rzeczywistym ograniczeniom, jakie będą dotyczyły nieruchomości.
W praktyce największe możliwości ochrony interesów właściciela istnieją na początku procesu inwestycyjnego – zanim decyzje staną się ostateczne lub zostanie zawarta umowa.
Czy obwieszczenie dotyczące przebudowy linii 110 kV oznacza, że stracę własność działki?
Nie. Samo wydanie decyzji lokalizacyjnej nie oznacza utraty prawa własności.
Czy mogę odwołać się od decyzji Wojewody?
Tak, jeżeli jesteś stroną postępowania. Trzeba jednak pamiętać, że termin na wniesienie odwołania jest krótki, dlatego warto niezwłocznie przeanalizować otrzymane dokumenty.
Czy muszę podpisać umowę z przedsiębiorstwem energetycznym?
Nie. Przed podpisaniem umowy o ustanowienie służebności przesyłu warto dokładnie przeanalizować jej postanowienia oraz skutki, jakie będzie wywoływała dla właściciela gruntu.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.
