Postępowanie upadłościowe jest rozwiązaniem, z którego korzystają osoby znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej, gdy spłata zobowiązań staje się poważnym obciążeniem. Ogłoszenie upadłości wiąże się jednak z szeregiem konsekwencji prawnych, które mogą mieć wpływ na sytuację majątkową upadłego. W związku z tym pojawia się istotne pytanie: sankcja kredytu darmowego a upadłość konsumencka – czy pomimo trwającego postępowania upadłościowego konsument może jeszcze złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego a upadłość konsumencka – czy można skorzystać z SKD w trakcie postępowania?
Samo prowadzenie postępowania upadłościowego nie oznacza, że złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego jest już niemożliwe. Jeżeli uprawnienie konsumenta nie wygasło, oświadczenie może być co do zasady nadal złożone.
W przypadku trwającej upadłości pozostaje natomiast odrębną kwestią ustalenie, kto powinien złożyć oświadczenie o SKD – upadły czy syndyk. To zagadnienie ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ oświadczenie wywołuje skutki w sferze praw i obowiązków konsumenta.
Dlatego analizując zagadnienie sankcji kredytu darmowego a upadłości konsumenckiej, należy uwzględnić nie tylko możliwość skorzystania z tego uprawnienia, ale również zasady zarządzania majątkiem upadłego oraz rolę syndyka w postępowaniu upadłościowym.
Syndyk a sankcja kredytu darmowego
W momencie ogłoszenia upadłości Twój majątek staje się masą upadłości, która ma służyć zaspokojeniu wszystkich wierzycieli. Tracisz zatem prawo do zarządzania swoim majątkiem. Zarząd sprawuje syndyk wyznaczony przez sąd. To on prowadzi postępowanie sądowe w zakresie masy upadłości. Pamiętaj jednak, że Twoje roszczenie o zwrot zapłaconych dotychczas bankowi kwot to nic innego jak wierzytelność majątkowa. Jest to zatem składnik masy upadłości.
Czy zatem można skorzystać z SKD w trakcie upadłości konsumenckiej? Co do zasady tak. Należy poinformować syndyka o potencjalnych wadach umowy, przedłożyć mu wszystkie niezbędne dokumenty. Każda sprawa ma jednak swoją specyfikę, dlatego możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego powinna zostać oceniona indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku.
Kto składa oświadczenie o SKD?
Dochodzimy do momentu, w którym nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Po ogłoszeniu upadłości pojawia się problem, kto jest uprawniony do dokonania czynności związanej ze skorzystaniem przez konsumenta z sankcji kredytu darmowego.
Przepisy i praktyka nie dają w tym zakresie jednoznacznej odpowiedzi. W zależności od przyjętej koncepcji czynność ta może należeć do kompetencji syndyka albo wymagać współpracy pomiędzy syndykiem a upadłym.
Właśnie dlatego zagadnienie sankcji kredytu darmowego a upadłości konsumenckiej wymaga szczególnej ostrożności. Z tego względu wszelkie działania dotyczące SKD powinny być podejmowane przy wiedzy i akceptacji syndyka oraz odpowiednio utrwalone w dokumentacji postępowania upadłościowego. Pozwala to ograniczyć ryzyko zakwestionowania skuteczności złożonego oświadczenia.
Czy wszczęte postępowanie upadłościowe wstrzymuje termin na złożenie oświadczenia o SKD?
Odpowiedź na powyższe pytanie wymaga uwzględnienia ustawowego terminu na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim uprawnienie konsumenta do złożenia oświadczenia, wygasa z upływem roku od dnia wykonania umowy.
Termin ten ma charakter zawity, co oznacza, że po jego upływie konsument traci możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Jednocześnie przepisy nie przewidują, aby wszczęcie lub prowadzenie postępowania upadłościowego powodowało zawieszenie albo wstrzymanie biegu tego terminu.
W konsekwencji samo prowadzenie postępowania upadłościowego nie wpływa na bieg terminu określonego w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Oznacza to, że również w toku postępowania upadłościowego należy uwzględnić upływ ustawowego terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy
Każda sytuacja związana z sankcją kredytu darmowego i postępowaniem upadłościowym może wymagać odrębnej oceny. Znaczenie mają między innymi treść umowy kredytowej, moment jej wykonania, termin na złożenie oświadczenia oraz etap postępowania upadłościowego.
Istotne jest również ustalenie, czy w umowie występują naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, które mogą uzasadniać skorzystanie z SKD, oraz kto powinien podjąć odpowiednie czynności po ogłoszeniu upadłości.
Z tego względu przed podjęciem jakichkolwiek działań warto skonsultować sprawę z prawnikiem, który przeanalizuje dokumentację i oceni możliwość oraz sposób skorzystania z sankcji kredytu darmowego w trakcie upadłości konsumenckiej.
Podsumowując, sankcja kredytu darmowego a upadłość konsumencka to zagadnienie, które wymaga uwzględnienia zarówno przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego, jak i regulacji prawa upadłościowego. Samo postępowanie upadłościowe nie musi wykluczać możliwości skorzystania z SKD, jednak kluczowe znaczenie mają zachowanie ustawowego terminu, ustalenie roli syndyka oraz indywidualna analiza sytuacji prawnej konsumenta.
Czy należy poinformować syndyka o wadliwej umowie kredytowej?
Tak. W przypadku podejrzenia, że umowa kredytowa zawiera naruszenia mogące uzasadniać zastosowanie SKD, należy przekazać syndykowi informacje oraz dokumentację dotyczącą umowy.
Czy można poczekać ze złożeniem oświadczenia do zakończenia upadłości?
Nie należy zakładać, że zakończenie postępowania upadłościowego wydłuży termin na skorzystanie z SKD. Termin z art. 45 ust. 5 ustawy należy uwzględnić niezależnie od czasu trwania postępowania upadłościowego.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Bański, Kałużyńska i Wspólnicy sp. k.

