Nieruchomość z podziemną infrastrukturą przesyłową może wyglądać na wolną od obciążeń, ponieważ na powierzchni działki nie widać żadnych urządzeń. Pod ziemią może jednak przebiegać gazociąg, wodociąg, kanalizacja, ciepłociąg lub inna sieć. Przed zakupem warto więc sprawdzić nie tylko księgę wieczystą, ale również czy podziemna infrastruktura przesyłowa wiąże się ze służebnością przesyłu i jakie prawa przysługują przedsiębiorstwu.

Podziemna infrastruktura przesyłowa – dlaczego ma znaczenie?

Podziemna infrastruktura przesyłowa często pozostaje niewidoczna podczas oględzin nieruchomości. Jej obecność może mieć jednak istotne znaczenie dla właściciela, szczególnie gdy działka ma zostać przeznaczona pod budowę domu lub inną inwestycję.

W przypadku zakupu działki warto więc ustalić nie tylko, czy występuje na niej podziemna infrastruktura przesyłowa, ale również jakie prawa i ograniczenia mogą być związane z jej przebiegiem.

Gazociąg

Czym jest służebność przesyłu?

Służebność przesyłu została uregulowana w art. 305¹ i następnych Kodeksu cywilnego. Jest ograniczonym prawem rzeczowym, które pozwala przedsiębiorcy przesyłowemu korzystać z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania urządzeń.

Może dotyczyć między innymi gazociągów, wodociągów, kanalizacji, rurociągów, ciepłociągów czy sieci telekomunikacyjnych. Zakres służebności może obejmować także dostęp do urządzeń w celu ich konserwacji, naprawy lub usunięcia awarii.

Dla kupującego istotne jest więc nie tylko to, że pod działką znajduje się sieć, ale przede wszystkim czy przedsiębiorstwo posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości i jaki jest zakres tego prawa.

Czy brak wpisu w księdze wieczystej oznacza brak służebności?

Brak wpisu służebności przesyłu w księdze wieczystej nie przesądza o jej nieistnieniu.

Przed zakupem należy sprawdzić księgę wieczystą, w szczególności dział III oraz wzmianki o złożonych wnioskach. W przypadku, gdy na nieruchomości znajduje się podziemna infrastruktura przesyłowa, sama księga wieczysta nie powinna być jednak jedynym źródłem informacji.

Art. 7 pkt 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyłącza służebność przesyłu spod działania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Dlatego brak wpisu nie daje pełnej odpowiedzi na pytanie, czy nieruchomość jest wolna od praw przedsiębiorstwa przesyłowego.

Podziemna infrastruktura przesyłowa na działce. Jak ją sprawdzić przed zakupem?

W pierwszej kolejności warto przeanalizować księgę wieczystą. Następnie należy sprawdzić dostępne materiały geodezyjne, w tym dane dotyczące uzbrojenia terenu.

Pomocne może być również sprawdzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innych dokumentów planistycznych. Jest to szczególnie ważne, jeżeli działka ma zostać wykorzystana pod konkretną inwestycję.

Mapa może wskazać przebieg podziemnej infrastruktury przesyłowej, ale nie odpowiada na pytanie, czy przedsiębiorstwu przysługuje służebność przesyłu. Podstawę prawną korzystania z nieruchomości trzeba ustalić na podstawie dokumentów oraz historii urządzeń.

Jakie dokumenty warto sprawdzić?

Jeżeli przez działkę przebiega podziemna infrastruktura przesyłowa, warto poprosić sprzedającego o dokumentację dotyczącą infrastruktury.

Mogą to być między innymi:

  •   umowy dotyczące ustanowienia służebności przesyłu,
  •   akty notarialne i orzeczenia sądowe,
  •   decyzje administracyjne,
  •   dokumentacja dotycząca budowy i przebiegu sieci,
  •   korespondencja z przedsiębiorstwem przesyłowym,
  •   dokumenty dotyczące odszkodowania lub wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.

Analiza dokumentów pozwala ustalić, na jakiej podstawie przedsiębiorstwo korzysta z działki i czy istnieją prawa związane z przebiegiem podziemnej infrastruktury przesyłowej.

prawnik Kancelarii z klientem. Analiza dokumentacji dotyczącej służebności przesyłu

Czy podziemny gazociąg może ograniczyć budowę domu?

Tak. Podziemna infrastruktura przesyłowa może wpływać na możliwość zabudowy nieruchomości. Zakres ograniczeń zależy między innymi od rodzaju urządzenia, jego przebiegu, parametrów oraz obowiązujących przepisów.

W określonych sytuacjach lokalizacja budynku może wymagać zachowania odpowiednich odległości od sieci. Znaczenie może mieć również konieczność zapewnienia przedsiębiorstwu dostępu do urządzeń w celu ich konserwacji lub naprawy.

Jeżeli kupujący planuje budowę domu, powinien więc sprawdzić nie tylko, czy na działce znajduje się podziemna infrastruktura przesyłowa, ale także jaki wpływ może mieć ona na planowaną inwestycję.

Co sprawdzić przed zakupem nieruchomości?

Przy zakupie działki, na której może znajdować się podziemna infrastruktura przesyłowa, warto zweryfikować:

  •   księgę wieczystą i wzmianki,
  •   przebieg podziemnych sieci oraz dane geodezyjne,
  •   informacje z GESUT,
  •   dokumentację dotyczącą infrastruktury,
  •   właściciela urządzeń,
  •   podstawę prawną korzystania z nieruchomości,
  •   wpływ sieci na planowaną zabudowę.

Analiza prawna nieruchomości przed zakupem pozwala ocenić, czy podziemna infrastruktura przesyłowa wiąże się z prawami przedsiębiorstwa i jakie konsekwencje może mieć dla przyszłego właściciela.

Czy brak służebności przesyłu w księdze wieczystej oznacza, że jej nie ma?

Nie. Brak wpisu nie przesądza o nieistnieniu prawa przedsiębiorstwa przesyłowego. Konieczne może być sprawdzenie dokumentów, map oraz historii infrastruktury.

Czy można kupić nieruchomość z podziemnym gazociągiem?

Tak. Przed zakupem należy jednak ustalić przebieg sieci, zakres praw przedsiębiorstwa oraz jej wpływ na możliwość korzystania i zabudowy działki.

Kiedy sprawdzić służebność przesyłu?

Najlepiej przed podpisaniem umowy przedwstępnej lub umowy sprzedaży. Wczesne wykrycie problemu daje kupującemu większe możliwości zabezpieczenia swoich interesów.

Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Bański, Kałużyńska i Wspólnicy sp. k.