Dzień 16 kwietnia 2026 roku może okazać się momentem zwrotnym w sporach dotyczących kredytów frankowych. Tego dnia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) ogłosi orzeczenia aż w trzech sprawach zainicjowanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie, które mogą znacząco wpłynąć na sposób rozliczeń między bankami a kredytobiorcami.
Sednem tych postępowań jest ocena praktyk stosowanych przez banki w trakcie procesów sądowych. W szczególności chodzi o kwestie związane z dochodzeniem roszczeń po upływie terminu przedawnienia, wykorzystywaniem oświadczeń składanych przez konsumentów oraz stosowaniem tzw. pozwów warunkowych. Orzeczenia mogą wyznaczyć nowe standardy ochrony konsumentów oraz jasno określić granice działań instytucji finansowych.
Poniżej przedstawiamy trzy sprawy, które już wkrótce zostaną rozstrzygnięte przez TSUE.
Czy wyrok TSUE zakończy stosowanie „pozwów prewencyjnych”? (Sprawa C-752/24 Jangielak)
Przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej trafiła jedna z najważniejszych spraw dotyczących kredytów frankowych ostatnich lat. Postępowanie oznaczone sygnaturą C-752/24, może przesądzić o dopuszczalności strategii procesowej stosowanej przez banki w tysiącach sporów z kredytobiorcami. Sprawa dotyczy praktyki wnoszenia przez banki tzw. pozwów prewencyjnych, które mają zabezpieczać ich interesy na wypadek przegranej w innym postępowaniu. Banki masowo pozywają kredytobiorców o zwrot kapitału, jeszcze zanim zapadnie prawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytowej. Celem tej strategii jest przede wszystkim zabezpieczenie roszczeń banku przed przedawnieniem.
Takie podejście budzi poważne wątpliwości prawne. Frankowicze podnoszą, że tego typu pozwy nie powinny przerywać biegu przedawnienia, ponieważ mają jedynie charakter zabezpieczający, a nie realnie dochodzą roszczeń. TSUE odpowie więc na pytanie, czy taka strategia procesowa jest dopuszczalna i zgodna z zasadą ochrony konsumenta. Problem przedawnienia roszczeń banków to jeden z najbardziej spornych elementów sporów frankowych.
Przedawnienie roszczeń banku a zasada słuszności (Sprawa C-753/24 Rzepacz)
Druga sprawa rozpoznawana przez TSUE, dotyczy innego mechanizmu ratowania roszczeń banków. W tej sprawie, Bank wystąpił o zwrot kapitału już po upływie ustawowego terminu, powołując się na względy słuszności. Sprawa dotyczy jednego z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień, czyli możliwości dochodzenia przez bank roszczeń pomimo ich przedawnienia.
Powstaje zatem pytanie, czy takie działanie jest zgodne z zasadą pewności prawa obowiązującą w Unii Europejskiej. Wyrok TSUE przesądzi, czy bank jako profesjonalny uczestnik rynku finansowego, powinien ponosić konsekwencje niedochowania terminów, czy też może liczyć na ich „elastyczne” traktowanie przez sądy.
Czy oświadczenie konsumenta przerywa przedawnienie? (Sprawa C-901/24 Faluck)
TSUE zajmie się również kolejnym istotnym zagadnieniem dotyczącym kredytów frankowych. Sprawa oznaczona sygnaturą C-901/24 (Faluck) dotyczy fundamentalnego pytania o zakres formalnych obowiązków konsumenta dochodzącego swoich spraw. W praktyce sądowej pojawił się problem, czy kredytobiorca poza wniesieniem pozwu, powinien dodatkowo składać oświadczenie, że jest świadomy skutków unieważnienia umowy kredytowej. Zdaniem Banków, takie oświadczenie jest konieczne. Trybunał ma odpowiedzieć, czy uzależnienie skutecznej ochrony konsumenta od dodatkowych wymogów formalnych jest zgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 93/13 dotyczącą nieuczciwych zapisów umownych. TSUE rozstrzygnie, czy tego rodzaju deklaracje mogą być wykorzystywane przez banki do wydłużania czasu dochodzenia roszczeń. Rozstrzygnięcie w sprawie C-901/24 może więc mieć bezpośredni wpływ na praktykę sądową w Polsce.
Jakie znaczenie będą miały wyroki TSUE dla frankowiczów? | Podsumowanie
Planowane na 16 kwietnia 2026 roku orzeczenia mogą wprowadzić większą przejrzystość w sprawach frankowych i ograniczyć rozbieżności w orzecznictwie. Dla wielu kredytobiorców oznacza to szansę na stabilizację sytuacji prawnej oraz większą przewidywalność rozstrzygnięć sądowych.
Możliwe jest również, że część roszczeń banków będzie oddalana z powodu przedawnienia, co podkreśli wagę terminowego działania po stronie instytucji finansowych. W efekcie wyroki TSUE mogą przyczynić się do przywrócenia równowagi pomiędzy bankami a konsumentami oraz ujednolicenia praktyki sądowej.
Najczęściej zadawane pytania:
Kiedy zapadną wyroki TSUE w tych sprawach?
Orzeczenia w sprawach C-752/24, C-753/24 oraz C-901/24 zostaną ogłoszone 16 kwietnia 2026 roku.
Jakie mogą być skutki tych wyroków dla frankowiczów?
Rozstrzygnięcia mogą uporządkować praktykę sądową, ograniczyć niepewność prawną oraz wpłynąć na oddalanie roszczeń banków, jeśli zostaną uznane za przedawnione.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.
