Ogłoszone właśnie wyroki Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdzają, że spory frankowe wchodzą w nową, bardziej złożoną fazę. Zamiast jednoznacznego rozstrzygnięcia na korzyść jednej ze stron, Trybunał przyjął podejście warunkowe, pozostawiając sądom krajowym istotny zakres oceny.
Najważniejsze rozstrzygnięcia dotyczą przedawnienia roszczeń banków oraz dopuszczalnych strategii procesowych – czyli kwestii kluczowych dla tysięcy toczących się spraw.
Jakie są kluczowe tezy wyroków TSUE?
Sprawa C-753/24 [Rzepacz]
Sąd może uwzględnić przedawnione roszczenie banku o zwrot kapitału w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli przemawiają za tym względy słuszności, pod warunkiem że nie doprowadzi to do nadmiernego utrudnienia wykonywania praw konsumenta wynikających z dyrektywy 93/13.
Sprawa C-752/24 [Jangielak]
Pozew banku o zwrot kapitału może przerwać bieg terminu przedawnienia jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy o nieważność umowy, o ile ochrona konsumenta pozostaje realna i skuteczna.
Sprawa C-901/24 [Falucka]
Bieg przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy może zostać przerwany przez oświadczenie konsumenta, jeżeli był on świadomy skutków nieważności umowy, w szczególności obowiązku zwrotu świadczeń.
Co oznaczają wyroki TSUE w praktyce?
Rozstrzygnięcia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wprowadzają prostego schematu „wygrany–przegrany”. Zamiast tego Trybunał wskazał ramy, w których sądy krajowe mają oceniać konkretne przypadki.
W centrum pozostaje zasada: ochrona konsumenta nie może być iluzoryczna ani nadmiernie utrudniona.
Komentarz ekspercki – skutki wyroków
Wspólnym mianownikiem wszystkich spraw jest problematyka przedawnienia roszczeń banków oraz dopuszczalnych strategii procesowych.
Jak podkreśla r.pr. Maria Swoboda z Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i radców prawnych sp.k.
„Ogłoszone wyroki potwierdzają, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął model pośredni – dopuszczający pewne wyjątki, ale pod bardzo rygorystycznymi warunkami.”
Dla kredytobiorców:
„Nie oznacza to utraty ochrony, ale wprowadza większą złożoność sporów. Kluczowe znaczenie będzie miało wykazanie, czy konsument był odpowiednio poinformowany oraz czy jego prawa nie zostały ograniczone w praktyce.”
Dla banków:
„Wyroki otwierają możliwość formułowania roszczeń także w bardziej skomplikowanych stanach faktycznych, jednak nie mają charakteru blankietowego – każdorazowo konieczne będzie wykazanie szczególnych okoliczności.”
Przedawnienie – koniec prostych schematów
Dotychczas linia orzecznicza w Polsce coraz częściej zmierzała w kierunku jednoznacznej ochrony konsumentów. Wyroki Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pokazują jednak, że:
- przedawnienie nie zawsze będzie absolutną barierą dla banku,
- możliwe są wyjątki oparte na zasadach słuszności,
- kluczowa stanie się ocena konkretnego przypadku przez sąd.
To oznacza większą rolę argumentacji procesowej i indywidualnej analizy spraw.
To nie koniec sporów, to ich nowa odsłona | Podsumowanie
Obecne rozstrzygnięcia potwierdzają, że spory frankowe nie wygasają – wręcz przeciwnie, stają się bardziej złożone i wielowątkowe. Oprócz klasycznych spraw dotyczących CHF coraz większe znaczenie mają:
- kredyty w euro i dolarze,
- zagadnienia przedawnienia,
- strategia dochodzenia roszczeń przez banki i konsumentów.
Wyroki Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej będą miały bezpośredni wpływ na tysiące postępowań w Polsce i mogą istotnie zmienić sposób prowadzenia sporów.
Najczęściej zadawane pytania:
Czy sprawy frankowe nadal mają sens w 2026 roku?
Tak. Liczba potencjalnych spraw wciąż jest bardzo duża, a nowe zagadnienia prawne dodatkowo rozszerzają zakres sporów.
Dlaczego wyroki TSUE są tak ważne?
Ponieważ wpływają na interpretację prawa w całej UE i kształtują praktykę sądów krajowych, zwłaszcza w zakresie ochrony konsumentów.
Czy przedawnienie roszczeń banku może zostać pominięte?
To jedno z kluczowych pytań, na które odpowie TSUE. Od tego zależy sytuacja tysięcy spraw w Polsce.
Treść artykułu: Zespół Kancelarii Adwokatów i Radcow Prawnych Kałużyńska, Sokołowska i Wspólnicy sp. k.
